Yarı Otomatik Dolum Makinası; likit ve yarı likit ürünleri 200-1000 cc aralığında iki nozulla dolduran, pedal veya zaman ayarıyla çalışan pnömatik makinadır.
Yarı Otomatik Dolum Makinası
Yarı Otomatik Dolum Makinası, likit ve yarı likit ürünleri 200 cc ile 1000 cc arasındaki hacimlerde şişe, kavanoz ve uygun ambalajlara doldurmak için kullanılan iki nozullu, pnömatik ve volümetrik bir makinadır. Aynı çalışma çevriminde iki ambalaja dolum yapılabilmesi, operatör kontrollü üretimlerde tek nozullu makinalara göre daha yüksek bir çalışma temposu oluşturur.
Makina pedal kontrollü manuel kullanım ve zaman ayarlı yarı otomatik çalışma biçimlerine sahiptir. Pedal kullanımında her dolum çevrimi operatör tarafından başlatılır. Zaman ayarlı çalışmada ise makina, belirlenen dolum aralığına göre çevrimleri tekrarlar; boş ambalajların yerleştirilmesi ve dolu ambalajların alınması operatör tarafından yürütülür.
Bu çalışma biçimi, tam otomatik konveyör hattına ihtiyaç duymayan; farklı ürünleri kısa veya orta üretim partileri hâlinde dolduran işletmeler için uygundur. Ürün çeşidi sık değişen üretim alanlarında mekanik ayarların sade olması ve ürünle temas eden parçaların sökülebilmesi günlük çalışmayı kolaylaştırır. Şişelerin otomatik taşınması, doldurulması ve sonraki istasyonlara aktarılması gereken üretimlerde tam otomatik sıvı dolum hattı kullanılabilir.
Volümetrik Dolum Nasıl Çalışır?
Volümetrik dolumda ürün, ayarlanan hacme sahip dolum bölmesine alınır. Pnömatik piston hareket ettiğinde ölçülen ürün nozül üzerinden ambalaja gönderilir. Pistonun hareket mesafesi değiştirilerek dolum miktarı 200 cc ile 1000 cc arasında ayarlanır.
Makina hacim esasına göre çalışır. Bu nedenle 500 cc dolum ayarı, her üründe 500 gram anlamına gelmez. Suya yakın yoğunluktaki bir ürün ile bal, şampuan veya yağ aynı hacimde farklı ağırlıklara sahiptir. Ürün gram üzerinden satılacaksa hedef hacim, ürünün gerçek yoğunluğu ölçülerek belirlenmelidir.
Ürünün sıcaklığı ve homojenliği de dolum sonucunu etkileyebilir. Bal, pekmez, şampuan ve bazı deterjanlar sıcaklık değiştikçe daha ince veya daha koyu hâle gelebilir. Üretim boyunca ürün sıcaklığının büyük ölçüde sabit tutulması dolum tekrarını destekler.
200-1000 cc Dolum Aralığı
Makinenin doğrulanmış çalışma aralığı 200 cc ile 1000 cc arasındadır. Bu aralık; küçük şişelerden bir litrelik ambalajlara kadar farklı ürün hacimleriyle çalışmaya imkân verir.
Ambalajın üzerinde yazan nominal hacim ile dolum için kullanılabilecek gerçek hacim aynı olmayabilir. Şişe veya kavanoz içinde kapak payı, köpük boşluğu ve taşıma sırasında genleşme için yeterli mesafe bırakılmalıdır.
Dolum miktarı değiştirilirken piston ayarıyla birlikte nozül yüksekliği ve ambalajın nozül altındaki konumu da kontrol edilir. Dar ağızlı şişelerde daha ince, geniş ağızlı kavanozlarda farklı biçimde hazırlanmış nozül kullanılabilir.
İki Nozullu Dolum
İki nozullu yapı, aynı ürünün aynı hedef hacimde iki ambalaja birlikte doldurulmasına imkân verir. Operatör iki boş ambalajı nozül altına yerleştirir ve dolum çevrimini başlatır.
İki nozülün çıkışının dengeli olması için ürün yolu, piston hareketi, bağlantılar ve nozül uçları temiz tutulmalıdır. Bir nozülün kısmen tıkanması veya farklı yükseklikte kalması ambalajlar arasında dolum farkına neden olabilir.
Makinenin standart çalışma biçimi aynı ürünü iki ambalaja doldurmaktır. İki farklı ürünün aynı anda doldurulması için birbirinden bağımsız ürün yolları ve ayrı ölçüm donanımı gerekir.
Manuel ve Yarı Otomatik Çalışma Arasındaki Fark
Pedal Kontrollü Manuel Kullanım
Pedal kullanımında operatör dolumun başlama anını doğrudan kontrol eder. Farklı ambalajlar, kısa üretimler, numune dolumları ve sık ürün değişimleri için pratik bir çalışma biçimidir.
Operatör ambalajların nozül altında doğru konumda olduğunu gördükten sonra pedala basar. Dolum tamamlandığında ambalajlar alınır ve yenileri yerleştirilir.
Zaman Ayarlı Yarı Otomatik Kullanım
Zaman ayarlı çalışmada çevrimler belirlenen aralıklarla tekrar eder. Aynı ürün ve aynı ambalajla devam eden üretimlerde operatörün her çevrimde pedala basması gerekmez.
Zaman aralığı, operatörün iki dolu ambalajı alıp iki boş ambalajı yerleştirebileceği şekilde ayarlanmalıdır. Sürenin gereğinden kısa tutulması ambalaj yerleştirme sırasında dökülmeye yol açabilir.
Üretim Kapasitesi
Makinenin doğrulanmış kapasitesi dakikada 20-30 adet aralığındadır. Bu değer tek bir sabit hız değildir. Dolum miktarı, ürün kıvamı, operatörün ambalajları yerleştirme hızı ve ürünün nozül içindeki hareketi gerçek kapasiteyi değiştirir.
200 cc akışkan bir ürünün dolum süresi ile 1000 cc koyu bir ürünün dolum süresi aynı olmaz. Köpüren ürünlerde hızın düşürülmesi, yoğun ürünlerde ise piston hareketinin ürün akışına uygun ayarlanması gerekebilir.
Ambalajların önceden düzenlenmesi, kapakların ayrı bir çalışma alanında hazırlanması ve dolu ürünlerin makinadan hızlı alınması üretim akışını etkiler.
Dolum Hassasiyeti
Teknik kayıtta gramaj hassasiyeti yaklaşık ±%3 olarak belirtilmiştir. Bu oran; ürün kıvamı, sıcaklık, piston ayarı, hava basıncı ve makinenin temizliği gibi şartlara bağlıdır.
Dolum başlangıcında numune ambalajlar tartılmalı veya hacim açısından ölçülmelidir. Uzun üretimlerde belirli aralıklarla kontrol yapılması, üründeki sıcaklık veya kıvam değişiminin erken fark edilmesine yardım eder.
Hacim esaslı makina, yoğunluğu değişen ürünlerde aynı gram değerini kendiliğinden korumaz. Dolumun doğrudan hedef ağırlık üzerinden takip edilmesi ve daha dar ağırlık toleransı istenmesi hâlinde load cell tartılı dolum makinası tercih edilebilir.
Hangi Ürünlerde Kullanılır?
Makina, ürün yolu ve nozül yapısıyla uyumlu likit ve yarı likit ürünlerde kullanılabilir. Ürünün adı kadar kıvamı, köpürme eğilimi, sıcaklığı, parçacık yapısı ve temas malzemeleriyle uyumu da önemlidir.
Temizlik Ürünleri
- Sıvı el sabunu
- Bulaşık deterjanı
- Sıvı çamaşır deterjanı
- Yumuşatıcı
- Yüzey temizleyici
- Cam temizleme sıvısı
- Yer temizleme ürünleri
- Yoğun temizlik jelleri
- Uygun dezenfektan ürünleri
- Otomobil bakım sıvıları
Sıvı sabun ve deterjanlar köpürmeye yatkın olabilir. Dolum hızı çok yüksek olduğunda ambalaj içinde köpük yükselerek taşabilir. Nozülün ambalaj ağzına yaklaşması ve ürünün daha yavaş verilmesi köpürmeyi azaltabilir.
Çamaşır suyu, kuvvetli alkali veya asit içeren ürünlerde AISI 304 paslanmaz yüzeyler, conta ve hortumların kimyasal dayanımı ayrıca kontrol edilmelidir.
Kozmetik ve Kişisel Bakım Ürünleri
- Şampuan
- Saç kremi
- Duş jeli
- Sıvı sabun
- Vücut losyonu
- Saç bakım ürünü
- Yüz temizleme jeli
- Akışkan bakım kremi
- Masaj jeli
- Uygun kıvamdaki serumlar
Şampuan, duş jeli ve saç kremi gibi ürünlerde viskozite formüle göre büyük ölçüde değişebilir. Aynı ürün adı altında üretilen iki formül farklı nozül veya dolum hızı isteyebilir.
İpliklenen jeller dolum sonunda nozül ucunda uzantı bırakabilir. Damlama kesme biçimi ve nozül seçimi gerçek ürünle görülmelidir.
Krem, yoğun losyon ve benzeri ürünlerin şişe veya kavanozlara otomatik olarak doldurulacağı daha yüksek kapasiteli üretimlerde otomatik krem dolum makinası kullanılabilir. Ürün besleme biçimi ve dolum başlığı, kremin gerçek kıvamına göre hazırlanır.
Gıda Ürünleri
- Bal
- Pekmez
- Şurup
- Nar ekşisi
- Ketçap
- Mayonez
- Hardal
- Pürüzsüz soslar
- Yemeklik yağlar
- Zeytinyağı
- Sirke
- Akışkan tatlı ve pastacılık dolguları
Gıda ürünlerinde makinanın yalnızca ürünü hareket ettirebilmesi yeterli değildir. Ürünle temas eden parçaların temizliği, kullanılan temizlik maddeleri ve üretim alanının hijyen şartları korunmalıdır.
Bal ve pekmez sıcaklığa bağlı olarak farklı hızlarda akar. Ketçap ve mayonez gibi ürünlerde kıvam ile hava tutma eğilimi dolum sonucunu etkiler.
İçinde çekirdek, lif, kabuk, meyve parçası veya iri baharat bulunan soslar standart nozül ve vana yapısında sıkışabilir. Bu makina için parçacıklı ürün uygunluğu teknik kayıtta doğrulanmadığından pürüzsüz ürünler esas alınmalıdır.
Endüstriyel ve Teknik Sıvılar
- Antifriz
- Cam suyu
- Makine yağı
- Akışkan yağlayıcılar
- Su bazlı bakım sıvıları
- Uygun temizlik kimyasalları
- Akışkan teknik jeller
Teknik ürünlerde conta, hortum ve paslanmaz yüzey uyumu kontrol edilmelidir. Çözücü, yanıcı, aşındırıcı veya hızlı sertleşen ürünler standart makina için doğrudan uygun kabul edilmemelidir.
Köpüren Ürünlerde Dolum
Köpük, ürünün gerçek sıvı seviyesini gizleyebilir ve ambalaj ağzından taşmaya neden olabilir. Sıvı sabun, şampuan, deterjan ve bazı gıda ürünlerinde dolum hızı kontrollü tutulmalıdır.
Nozül yüksekliğinin ayarlanabilmesi, dolum ucunun ambalaj ağzına veya uygun derinliğe yaklaştırılmasına imkân verir. Ürünün ambalaj duvarına doğru verilmesi de bazı uygulamalarda köpürmeyi azaltabilir.
Damlama Yapmayan Nozül
Damlama yapmayan nozül, dolum çevrimi tamamlandığında ürün akışını uç noktada kesmeye yardımcı olur. Bu yapı ürün kaybını, ambalaj yüzeyindeki bulaşmayı ve çalışma alanındaki kirlenmeyi azaltır.
Nozülün temizliği bozulduğunda veya conta aşındığında damlama yeniden görülebilir. Ürün kuruyup nozül ucunda birikmeden düzenli temizlik yapılmalıdır.
Ambalaj Uyumu
- Plastik şişeler
- Cam şişeler
- Plastik kavanozlar
- Cam kavanozlar
- Geniş ağızlı kaplar
- Uygun ölçüde kutu ve bidonlar
Ambalajın nozül altında dik ve kararlı durması gerekir. Dar ağızlı şişelerde nozül çapı, geniş ağızlı kavanozlarda ise dolum sırasında sıçrama kontrol edilir.
İki ambalajın ağız yüksekliği aynı olmalıdır. Farklı yükseklikteki ambalajlar aynı anda doldurulacaksa nozül konumu buna uygun hazırlanmalıdır.
Dolumu tamamlanan şişe ve kavanozların kapakları operatör tarafından kapatılabilir veya üretim temposuna göre otomatik kapak kapatma makinesine aktarılabilir. Kapak tipi, ambalaj boynu ve gerekli sıkma kuvveti gerçek numuneler üzerinden belirlenir.
Pnömatik Çalışma ve 6 Bar Hava
Makina piston hareketini basınçlı hava ile gerçekleştirir ve teknik kayda göre 6 bar hava gerektirir. Kompresörün yalnızca basıncı değil, gerekli hava miktarını üretim boyunca kararlı biçimde verebilmesi gerekir.
Hava hattındaki nem, yağ ve kir pnömatik parçalara zarar verebilir. Uygun hava hazırlama donanımı kullanılmalı; hortum ve bağlantılarda kaçak bulunmamalıdır.
Hava basıncı düştüğünde piston hareketi yavaşlayabilir ve üretim temposu değişebilir. Çalışma sırasında basıncın kararlı tutulması gerekir.
AISI 304 Paslanmaz Gövde
Makina gövdesi ve ürünle temas eden yüzeyler AISI 304 paslanmaz çelik yapıdadır. Paslanmaz yüzeyler doğru temizlik uygulandığında gıda, kozmetik ve temizlik ürünü üretiminde günlük kullanıma uygun bir çalışma alanı oluşturur.
AISI 304 her kimyasala karşı sınırsız dayanım göstermez. Klor oranı yüksek, kuvvetli asitli, alkali veya korozif ürünlerde metal ve conta uyumu ayrıca doğrulanmalıdır.
Temizlik ve Ürün Değişimi
Makinenin ürünle temas eden parçaları hızlı sökülüp tekrar takılabilecek biçimde hazırlanmıştır. Ürün değişiminde hazne, piston bölgesi, vana, bağlantılar ve nozüllerde önceki üründen kalıntı bırakılmamalıdır.
Renk veren, kokulu, yağlı veya alerjen ürünlerin ardından ayrıntılı temizlik gerekir. Kullanılan temizlik maddesi conta ve paslanmaz yüzeylere zarar vermemelidir.
Temizlik sonrasında parçaların doğru sırada ve sızdırmaz biçimde takıldığı kontrol edilmelidir. İlk üretimden önce temiz su veya uygun test ürünüyle kısa deneme yapılabilir.
Üretime Başlamadan Önce
- Hava basıncı kontrol edilir.
- Nozüllerin yüksekliği ayarlanır.
- Dolum hacmi belirlenir.
- Ambalajlar nozül altında merkezlenir.
- Bağlantılarda sızıntı olup olmadığı görülür.
- İlk dolumlar tartılır veya ölçülür.
- İki nozülün dolum sonuçları karşılaştırılır.
- Damlama ve köpürme kontrol edilir.
- Acil durdurma butonunun çalışması görülür.
Makina Hazırlanırken Gerekli Bilgiler
- Doldurulacak ürünün gerçek numunesi
- Ürünün yoğunluğu ve akışkanlığı
- Ürünün dolum sıcaklığı
- Ürünün köpürme ve ipliklenme davranışı
- Ürünün parçacık içerip içermediği
- Hedef dolum hacmi
- Hedef net ağırlık
- Ambalajın ağız çapı
- Ambalaj yüksekliği
- Ambalaj malzemesi
- Günlük veya vardiyalık üretim miktarı
- Ürün değiştirme ve temizlik sıklığı
- Kullanılacak kompresörün hava kapasitesi
Bu bilgiler kesinleştiğinde dolum hacmi, nozül biçimi, nozül yüksekliği, piston hareketi ve çalışma süresi gerçek üretim koşullarına göre ayarlanır.
Sık Sorulan Sorular
Yarı Otomatik Dolum Makinası ne işe yarar?
Likit ve yarı likit ürünleri belirlenen hacimde şişe, kavanoz ve uygun ambalajlara doldurur.
Makinenin dolum aralığı nedir?
Doğrulanmış dolum aralığı 200 cc ile 1000 cc arasındadır.
Makine kaç nozulludur?
Bu model iki nozulludur ve aynı çalışma çevriminde iki ambalaja dolum yapabilir.
Makine manuel mi yarı otomatik mi çalışır?
İki çalışma biçimi bulunur. Manuel kullanımda dolum pedal ile başlatılır; yarı otomatik kullanımda zaman ayarı kullanılır.
Manuel çalışma ne anlama gelir?
Operatör ambalajları nozül altına yerleştirir ve her dolum çevrimini pedal ile başlatır.
Yarı otomatik çalışma ne anlama gelir?
Dolum çevrimleri ayarlanan zaman aralığına göre tekrarlanır. Ambalajların yerleştirilmesi ve alınması operatör tarafından yapılır.
Makinenin kapasitesi nedir?
Ürün kıvamı, dolum miktarı ve operatörün çalışma düzenine bağlı olarak dakikada 20-30 adet dolum yapılabilir.
200 cc ile 1000 cc arasında farklı miktarlar doldurulabilir mi?
Evet. Dolum hacmi makinenin ayar aralığı içinde ürün ve ambalaja göre düzenlenebilir.
CC ile gram aynı değer midir?
Hayır. CC hacmi, gram ise ağırlığı gösterir. Aynı hacimdeki iki ürün yoğunlukları farklıysa farklı gram değerine sahip olur.
Gramaj hassasiyeti nedir?
Teknik kayda göre dolum hassasiyeti yaklaşık ±%3 seviyesindedir. Ürün kıvamı, sıcaklığı ve ayarların kararlılığı sonucu etkileyebilir.
Makine hangi çalışma prensibini kullanır?
Ürünü belirlenen hacimde alan ve nozüllere gönderen volümetrik, pnömatik çalışma yapısına sahiptir.
Hava ihtiyacı nedir?
Makine 6 bar basınçlı hava ile çalışır.
Sıvı sabun doldurulabilir mi?
Evet. Sıvı el sabunu ve benzeri ürünler kıvamları ve köpürme davranışları kontrol edilerek doldurulabilir.
Bulaşık deterjanı doldurulabilir mi?
Akışkanlığı ve köpürme özelliği uygun olduğunda bulaşık deterjanı doldurulabilir.
Sıvı çamaşır deterjanı doldurulabilir mi?
Ürün kıvamı, kimyasal uyumu ve dolum ağzındaki davranışı uygun olduğunda kullanılabilir.
Yumuşatıcı doldurulabilir mi?
Evet. Ürünün köpürme ve akış özelliklerine göre dolum hızı ayarlanır.
Şampuan doldurulabilir mi?
Şampuanın kıvamı ve köpürme eğilimi uygun olduğunda doldurulabilir.
Saç kremi doldurulabilir mi?
Akışkanlığı makinenin ürün yolu ve nozül yapısına uygun saç kremleri doldurulabilir.
Duş jeli doldurulabilir mi?
Evet. Jel kıvamı, ipliklenme ve dolum sonundaki kopma davranışı numuneyle kontrol edilmelidir.
Losyon doldurulabilir mi?
Akışkan losyon ve benzeri kozmetik ürünler doldurulabilir.
Kolonya ve dezenfektan doldurulabilir mi?
Ürünün yanıcılık özelliği, conta uyumu ve üretim alanı güvenliği ayrıca kontrol edilmelidir. Standart makina yanıcı ürün için doğrudan kabul edilmemelidir.
Bal doldurulabilir mi?
Akışkanlığı uygun bal ürünlerinde kullanılabilir. Ürün sıcaklığı değiştikçe kıvam ve dolum süresi değişebilir.
Pekmez ve şurup doldurulabilir mi?
Evet. Ürün yoğunluğu ve dolum sıcaklığı uygun olduğunda kullanılabilir.
Ketçap ve mayonez doldurulabilir mi?
Pürüzsüz ve parçacık içermeyen ürünler, kıvamı nozül ve ürün yoluna uygun olduğunda doldurulabilir.
Hardal ve pürüzsüz soslar doldurulabilir mi?
Ürün içinde iri parçacık veya lif bulunmuyorsa numune çalışmasının ardından kullanılabilir.
Yemeklik yağ doldurulabilir mi?
Zeytinyağı, ayçiçek yağı ve benzeri akışkan yağlar dolum aralığına uygun ambalajlarda doldurulabilir.
Sirke doldurulabilir mi?
Ürünle temas eden malzemelerin kimyasal uyumu kontrol edilerek doldurulabilir.
Antifriz ve cam suyu doldurulabilir mi?
Ürünün AISI 304 yüzeyler, conta ve bağlantı parçalarıyla uyumu doğrulandığında kullanılabilir.
Makine yağı doldurulabilir mi?
Akışkanlığı ve malzeme uyumu uygun teknik yağlar doldurulabilir.
Asit ve kuvvetli kimyasallar doldurulabilir mi?
Standart makina her aşındırıcı kimyasal için uygun değildir. Ürün formülü, conta ve metal uyumu kesin olarak kontrol edilmelidir.
Parçacıklı ürünler doldurulabilir mi?
Bu makine için parçacıklı ürün uygunluğu doğrulanmamıştır. Çekirdek, lif, meyve parçası veya sert tanecik içeren ürünler numune denenmeden kullanılmamalıdır.
Sıcak ürün doldurulabilir mi?
Standart çalışma sıcaklığı belirtilmemiştir. Sıcak ürünlerde conta, hortum, silindir ve nozül uygunluğu ayrıca kontrol edilmelidir.
Köpüren ürünlerde dolum yapılabilir mi?
Köpüren ürünlerde dolum hızı düşürülebilir ve nozül konumu ayarlanabilir. Ürünün davranışı gerçek numuneyle görülmelidir.
Damlatmayan nozül ne işe yarar?
Dolum tamamlandıktan sonra ürünün nozül ucundan akmasını ve ambalaj dışını kirletmesini azaltır.
Nozül yüksekliği ayarlanabilir mi?
Evet. Nozül yüksekliği farklı ambalaj boylarına göre düzenlenebilir.
Hangi ambalajlarda kullanılabilir?
Ağız ölçüsü ve yüksekliği uygun olan plastik veya cam şişe, kavanoz, kutu ve benzeri dik durabilen ambalajlarda kullanılabilir.
İki farklı ürün aynı anda doldurulabilir mi?
Makinenin standart çalışma biçimi iki nozülün aynı ürünü iki ambalaja doldurmasıdır. İki farklı ürün için ayrı ürün yolları gerekir.
İki nozül farklı miktarda dolum yapabilir mi?
Standart kullanımda nozüllerin aynı hedef hacimde çalışması beklenir. Farklı miktarlar için teknik donanımın ayrıca hazırlanması gerekir.
Temizliği nasıl yapılır?
Ürünle temas eden parçalar sökülür; hazne, ürün yolu, silindir ve nozüller kullanılan ürüne uygun biçimde temizlenir.
Farklı ürüne geçerken ne yapılmalıdır?
Önceki üründen kalıntı bırakılmamalı; conta, ürün yolu ve nozül yeni ürünle kimyasal ve fiziksel açıdan uyumlu olmalıdır.
Makinenin gövdesi hangi malzemedir?
Gövde ve ürünle temas eden yüzeyler AISI 304 paslanmaz çelik yapıdadır.
Acil durdurma butonu var mı?
Evet. Teknik kayıtta acil durum butonu bulunmaktadır.
Makine kimler için uygundur?
Küçük ve orta ölçekli üretimler, farklı ürünleri kısa seriler hâlinde dolduran işletmeler ve operatör kontrollü üretim alanları için uygundur.
Makine hazırlanırken hangi bilgiler gerekir?
Ürün numunesi, hedef dolum hacmi, ürün kıvamı ve sıcaklığı, ambalaj ağız ölçüsü, ambalaj yüksekliği, günlük üretim miktarı ve temizlik sıklığı gerekir.
